Berna 1914: ils Romands cunter ils Svizzers tudestgs

Durant las preparativas per l'Exposiziun naziunala svizra na regieva betg pli il medem spiert sco a Genevra.

Il clima curt avant l'emprima guerra mundiala era marcà da l'opposiziun tranter la Frantscha e la Germania. La fatscha architectonica moderna dueva exprimer l'omogenitad da l'exposiziun naziunala. Er il "Village suisse" da Genevra cun sias chasas da tut las colurs e tut ils stils, è vegnì remplazzà tras in vitg bernais omogen. Enstagl kitsch vulev'ins mussar ina vita rurala dastrusch da la natira. Enstagl offrir da tut il plunder vendevan las dunnas en costums sulettamain objects artisanals prezius e capodovras da l'art puril che avevan chattà la grazia da la giuria.
En il plaun sura da l'ustaria "Zum Rösligarten" mussava il teater Heimatschutz tocs dad Otto von Greyerz. Er auters commembers da la giuria dal teater sco Josef Reinhart e Hermann Hesse, che ha survegnì pli tard il premi Nobel, han contribuì a meglierar la qualitad dal teater popular che Greyerz numnava ina maschaida terribla da "sgarschur" e da tuppadad penibla. Durant las preparativas per l'Exposiziun naziunala svizra ha l'industria smanatschà cun in boicot. Il motiv era la posiziun critica dals mastergnants. Quels s'opponivan cunter l'industria chapitalista e vulevan tgirar oravant tut l'identitad svizra. Ina critica vehementa ha er sveglià la posiziun da la regenza en favur dals lavurers, s'exprimida en la revisiun da la nova lescha davart las fabricas.

Malgrà la guerra: the show must go on

La finala èn tuttina 8000 expositurs vegnids a Berna. 3,2 milliuns entradas vendidas han cumprovà in interess creschent per l'exposiziun naziunala. Ils 7 da fanadur ha er il retg da la Belgia visità l'exposiziun. Igl è stà l'ultim temp senza quitads, avant la mobilisaziun da 220'000 umens il 1. d'avust. Il "Schwing- und Älplerfest" è vegnì spustà ed il directur Emil Locher ha ponderà da serrar l'exposiziun. Il cussegl federal dentant vuleva cuntinuar la tradiziun ed ha chattà ina soluziun. La "fiera per la promoziun da l'export" è daventada in forum per rinforzar la conscienza naziunala dals cumpraders e dals consuments.