Genevra 1896: idilla e realitad

Per l'emprima giada è in'exposiziun naziunala vegnida cumplettada cun in parc d'attracziuns che dueva carmalar ulteriurs visitaders. L'idea n'era betg nova: a l'exposiziun mundiala dal 1873 a Vienna han il Prater ed in vitg artifizial cun idilla rurala consolà ils indigens per il nunsuccess da lur exposiziun mundiala, marcada da l'erupziun dal colera e d'in crash a la bursa.

Ils puncts culminants da Genevra èn stads il "Parc de Plaisance" ed il "Village suisse" cun ina muntogna artifiziala, 56 chasas e 3523 abitants, vestgids en ils pli differents costums dal pajais. Il vitg è daventà nunvulidamain il punct da cristallisaziun dals problems actuals dal pajais. Gia durant las lavurs da construcziun per questa illusiun da gip da l'Oberland bernais (115 meters lunga e 18 meters auta) cun sias vatgas pasculantas hai dà differentas chaumas. La Svizra aveva quatter fatschas: quella da la populaziun senza terren e dal proletariat, e quella da la classa ritga urbana e dals proprietaris da bler terren. Las associaziuns dals lavurers a Genevra rinfatschavan als organisaturs che l'Expo rinforzia anc supplementarmain ils cuntrasts tranter la populaziun.

A Genevra ha il "Departament da l'intern" preschentà las statisticas che mancavan anc a Turitg. Grond interess han sveglià las mesiraziuns dal terren dad Alexander von Humboldt e las lavurs cartograficas da general Henri Dufour.

Ils nairs han schelà in'entira stad

Cun l'organisaziun da l'exposiziun naziunala è la citad dal Rodan s'adressada per l'emprima giada conscientamain al rest da la Svizra. Sentiments patriotics han tschiffà ils Romands. L'interess per ils auturs da la Svizra tudestga è creschì. A l'entira riva dal Lai da Genevra èn vegnids construids edifizis en il stil da châlet idillic.

L'exposiziun naziunala è vegnida il dretg mument: la Svizra sa chattava en la guerra da duana ed ils politichers han profità da la chaschun per intimar la populaziun da cumprar products svizzers.

Sper il "Village suisse" è senza dubi il "Village noir" stà il clou da l'exposiziun naziunala. In um da fatschenta da Genevra ha "importà" 230 Sudanais che han abità in'entira stad en chamonas d'arschiglia. Er questa idea era vegnida realisada gia a chaschun dad autras exposiziuns mundialas.