Turitg 1883: naginas statisticas

La Confederaziun ha profità da l'exposiziun per render attent il public a l'impurtanza da las scolas. Anc in onn avant aveva ella subì ina ferma terrada a chaschun da la votaziun davart la revisiun da la lescha vertenta. Las dumondas da la subvenziun da la scola, dals stipendis e da la perscrutaziun scientifica èn vegnidas regladas pir en cumplettaziuns a la constituziun federala.

Il 1883 èn bleras regiuns champestras sa dustadas cunter ina preschentaziun positiva da la scola obligatoria. La finala èn vegnids publitgads ils resultats dals examens a las scolas da recruts. Ils recruts da Basilea, nua ch'ils magisters gudagnavan diesch giadas dapli che lur collegas dal Vallais ed instruivan classas pli pitschnas che en il chantun da muntogna, han reussì bler meglier l'examen che lur camarats dal Vallais.

A l'exposiziun naziunala n'eran lubids nagins products esters. I sa tractava d'ina exposiziun puramain svizra che vuleva promover la cultura d'ina conscienza naziunala anc sutsviluppada, ma er la vendita ed il commerzi. L'exposiziun naziunala a Turitg ha attirà 6000 expositurs.

Fundaziun da las associaziuns da branschas

Per l'emprima giada è daventada evidenta la mancanza d'indicaziuns statisticas. Las visitadras ed ils visitaders avessan gugent savì dapli davart las cifras d'export da l'industria da textilias e d'uras.

Per tscherts expositurs era la participaziun a l'exposiziun naziunala er ina ristga, perquai ch'ina giuria deva notas als products e crititgava entiras branschas. Tenor la giuria na satisfaschevan per exempel l'agricultura, l'industria da saida e l'artisanat betg pli a las pretensiuns dal temp. Numerusas associaziuns da branschas, sco "l'Associaziun da la pressa svizra" u "l'Associaziun dals ustiers ed hoteliers svizzers", èn vegnidas fundadas suenter l'exposiziun.

Cun l'avertura dal tunnel dal Gottard in onn avant era il Tessin s'avischinà a la Svizra. L'exposiziun naziunala ha fatg spezialmain referenza a las regiuns dal sid.

La muntogna surmuntada ha er purtà novas visiuns. A Turitg è vegnì preschentà in project che vuleva render la Svizra navigabla davent dal Lai da Genevra fin al Lai da Constanza.